Je eigen
weerstation.

• Je 1.44" TFT-scherm, aangesloten zoals in project 01. Laat het gewoon zitten.
• Je 0.96" OLED-schermpje, aangesloten zoals in de OLED-start — vier draadjes via I2C. Laat het gewoon zitten.
• De DHT11: het printje met het lichtblauwe blokje met gaatjes. Drie pinnen: VCC · DAT · GND.
• Drie dupont-draadjes. Meer heb je niet nodig.

In dat lichtblauwe blokje zitten twee meetdingetjes verstopt, en daarom kun je er twee antwoorden uit halen. Het rooster van vierkante gaatjes is er zodat de lucht er echt bij kan — plak het dus nooit af en houd er geen duim op.

Temperatuur

In graden Celsius. De DHT11 kan van 0 tot 50 °C en zit er ongeveer 2 graden naast. Prima voor in huis.

Vochtigheid

In procent. 40% is lekker droog kamerklimaat, 80% voelt klam. Adem je erop, dan schiet hij richting de 90%.

Drie draadjes, klaar. We gebruiken D4 voor de datalijn: die is vrij, ook als je scherm en de afstandssensor van project 02 nog aangesloten zitten.

Tot nu toe deed je alle sensorwerk zelf: bij de HC-SR04 stuurde je een piepje en mat je een tijd. Bij de DHT11 kan dat niet. Hij stuurt zijn twee getallen als een reeks razendsnelle pulsjes over dat ene datadraadje — miljoenste seconden uit elkaar. Dat uitpluizen is onbegonnen werk. Gelukkig heeft iemand dat al voor je gedaan en in een library gestopt.

Ga in de Arduino IDE naar Sketch → Include Library → Manage Libraries… en installeer:

1. DHT sensor library van Adafruit.
2. De IDE vraagt daarna of hij Adafruit Unified Sensor mag meenemen — zeg ja. Zonder die tweede werkt de eerste niet.

Zoals altijd: eerst kijken of de sensor überhaupt praat, vóór we het scherm erbij halen. Upload dit en open Tools → Serial Monitor. Adem eens op de sensor en kijk wat er gebeurt.

#include <DHT.h>          // de library die de sensor voor ons uitleest

#define DHTPIN 4          // de datalijn zit op D4
#define DHTTYPE DHT11     // welk type sensor: een DHT11 (niet de DHT22)

DHT dht(DHTPIN, DHTTYPE); // maak "dht" aan: onze sensor

void setup() {
  Serial.begin(9600);
  dht.begin();            // start de sensor op
}

void loop() {
  float temp  = dht.readTemperature();   // graden Celsius
  float vocht = dht.readHumidity();      // procent

  // Soms lukt een meting niet. De library geeft dan "geen getal" terug:
  // dat heet NaN (Not a Number). Daar moet je altijd op controleren.
  if (isnan(temp) || isnan(vocht)) {
    Serial.println("Meting mislukt - ik probeer het zo weer");
  } else {
    Serial.print(temp);
    Serial.print(" C   ");
    Serial.print(vocht);
    Serial.println(" %");
  }

  delay(2000);            // de DHT11 wil twee seconden rust tussen metingen
}

Nu het mooiste stuk. Eén getal vertelt je hoe het nu is; een grafiek vertelt je wat er gebeurt. We tekenen het verloop van de vochtigheid, want die reageert razendsnel: adem op de sensor en je ziet de lijn omhoogschieten.

Het nieuwe idee: een rij hokjes om dingen te onthouden

Om een lijn te kunnen tekenen moet je oude metingen bewaren. Daarvoor gebruik je een array: één naam voor een hele rij hokjes, genummerd vanaf 0. Elke nieuwe meting gaat in het laatste hokje, en alles schuift een plekje op — net als een rij mensen bij de kassa waar er vooraan eentje weggaat.

#include <Adafruit_GFX.h>
#include <Adafruit_ST7735.h>
#include <SPI.h>
#include <DHT.h>

#define TFT_CS 10
#define TFT_RST 9
#define TFT_DC 8
#define DHTPIN 4
#define DHTTYPE DHT11

Adafruit_ST7735 tft = Adafruit_ST7735(TFT_CS, TFT_DC, TFT_RST);
DHT dht(DHTPIN, DHTTYPE);

const int PUNTEN = 120;     // zoveel metingen passen er naast elkaar
byte verloop[PUNTEN];       // de rij hokjes met oude metingen
int aantal = 0;             // hoeveel hokjes al gevuld zijn

const int LAAG = 20;        // onderkant van de grafiek (%)
const int HOOG = 90;        // bovenkant van de grafiek (%)

// zet een nieuwe meting achteraan in de rij
void onthoud(byte waarde) {
  if (aantal < PUNTEN) {
    verloop[aantal] = waarde;
    aantal++;
  } else {
    for (int i = 0; i < PUNTEN - 1; i++) {
      verloop[i] = verloop[i + 1];      // alles een plekje naar links
    }
    verloop[PUNTEN - 1] = waarde;       // de nieuwe komt achteraan
  }
}

// reken een meting om naar een hoogte op het scherm
int naarY(byte waarde) {
  int y = map(waarde, LAAG, HOOG, 122, 44);
  return constrain(y, 44, 122);
}

void tekenGrafiek() {
  tft.fillRect(0, 38, 128, 90, ST77XX_BLACK);   // grafiekvlak wissen
  tft.drawRect(3, 40, 122, 88, ST77XX_WHITE);   // het kader

  for (int i = 1; i < aantal; i++) {            // lijntje van hokje naar hokje
    tft.drawLine(4 + i - 1, naarY(verloop[i - 1]),
                 4 + i,     naarY(verloop[i]), ST77XX_CYAN);
  }
}

void setup() {
  dht.begin();
  tft.initR(INITR_144GREENTAB);
  tft.fillScreen(ST77XX_BLACK);
  tft.setTextSize(1);
  tft.setTextColor(ST77XX_WHITE);
  tft.setCursor(74, 8);   tft.print("vocht");
  tft.setCursor(74, 20);  tft.print("4 min");
}

void loop() {
  float vocht = dht.readHumidity();
  if (isnan(vocht)) { delay(2000); return; }

  onthoud((byte)vocht);

  // het huidige getal groot linksboven
  tft.fillRect(0, 0, 70, 34, ST77XX_BLACK);
  tft.setTextColor(ST77XX_CYAN);
  tft.setTextSize(3);
  tft.setCursor(4, 8);
  tft.print(vocht, 0);

  tekenGrafiek();
  delay(2000);
}

#include <Wire.h>
#include <Adafruit_GFX.h>
#include <Adafruit_SSD1306.h>
#include <DHT.h>

#define DHTPIN 4
#define DHTTYPE DHT11

Adafruit_SSD1306 oled(128, 64, &Wire, -1);
DHT dht(DHTPIN, DHTTYPE);

const int PUNTEN = 120;     // zoveel metingen passen er naast elkaar
byte verloop[PUNTEN];       // de rij hokjes met oude metingen
int aantal = 0;

const int LAAG = 20;        // onderkant van de grafiek (%)
const int HOOG = 90;        // bovenkant van de grafiek (%)

// zet een nieuwe meting achteraan in de rij
void onthoud(byte waarde) {
  if (aantal < PUNTEN) {
    verloop[aantal] = waarde;
    aantal++;
  } else {
    for (int i = 0; i < PUNTEN - 1; i++) {
      verloop[i] = verloop[i + 1];      // alles een plekje naar links
    }
    verloop[PUNTEN - 1] = waarde;
  }
}

int naarY(byte waarde) {
  int y = map(waarde, LAAG, HOOG, 61, 23);
  return constrain(y, 23, 61);
}

void setup() {
  dht.begin();
  oled.begin(SSD1306_SWITCHCAPVCC, 0x3C);
  oled.setTextColor(SSD1306_WHITE);
}

void loop() {
  float vocht = dht.readHumidity();
  if (isnan(vocht)) { delay(2000); return; }

  onthoud((byte)vocht);

  oled.clearDisplay();

  // het huidige getal linksboven
  oled.setTextSize(2);
  oled.setCursor(0, 2);
  oled.print(vocht, 0);
  oled.print("%");

  // labeltjes rechts
  oled.setTextSize(1);
  oled.setCursor(74, 0);  oled.print("vocht");
  oled.setCursor(74, 10); oled.print("4 min");

  // het kader en de lijn
  oled.drawRect(0, 21, 128, 43, SSD1306_WHITE);
  for (int i = 1; i < aantal; i++) {
    oled.drawLine(4 + i - 1, naarY(verloop[i - 1]),
                  4 + i,     naarY(verloop[i]), SSD1306_WHITE);
  }

  oled.display();
  delay(2000);
}

Kleine uitdagingen om zelf te proberen, van makkelijk naar wat pittiger:

• Laat de grafiek langzamer lopen: zet delay(2000) op delay(10000) en je ziet tien minuten in plaats van vier.
• Onthoud de hoogste en laagste temperatuur van de dag en zet die in een hoekje.
• Teken de temperatuur er als tweede lijn bij — je hebt een tweede array nodig en een tweede kleur, en om ze uit elkaar te houden bijvoorbeeld een gestippelde lijn.
• Maak een comfortmeter: onder de 30% "te droog", boven de 70% "te klam", daartussen "lekker".
• Gevorderd: zet de sensor met langere draadjes buiten het raam en vergelijk binnen met buiten.